Project DARE

De Europese Commissie financiert het tweejarige project DARE (Database and Assessment of Risks violent Extremists).

Het DARE-project wil de kennis over en de competentie en praktijkvoering van het inschatten en managen van risico’s van gewelddadig extremisten en terroristen in Europese justitiële instellingen verbeteren. Dat is van belang, gezien de terroristische aanslagen en bijbehorende dreiging in Europa. Terrorisme kent geen grenzen.

Het DARE-project, dat duurt tot 1 oktober 2019, kent twee onderdelen:

  • Training van professionals werkzaam bij justitiële instellingen en reclassering in het gebruik van het Violent Extremist Risk Assessment instrument (VERA-2R).
  • Tot stand brengen van een Europese Database met informatie over veroordeelde terroristen en hun daden.

Training en implementatie VERA-2R

Met de VERA-2R kunnen professionals die bemoeienis hebben met gewelddadig extremisten en terroristen een risicobeoordeling doen met een op de persoon toegespitst risicomanagement met herbeoordelingen. Het maakt een multidisciplinaire risicoaanpak mogelijk, het delen van risico-informatie met een gezamenlijke ‘risicotaal’. De VERA-2R en het trainingsmateriaal is beschikbaar in het Engels, Nederlands, Frans en Duits.

In zes Europese landen (Frankrijk, België, Oostenrijk, Duitsland, Zweden en Nederland) is de dagelijkse praktijk van de penitentiaire instellingen en reclassering in kaart gebracht. Er zijn in Europa binnen en buiten het DARE-project 600 professionals getraind in het gebruik van de VERA-2R. Alle getrainde personen worden geregistreerd. Er wordt met getrainde personen contact onderhouden, onder andere via een internationale VERA-2R website met een ‘extranet’ met relevante informatie, nieuwsbrieven en best practices. Ter evaluatie van de implementatie van de VERA-2R wordt eind zomer 2019 de training en het gebruik van de VERA-2R onderzocht.

Europese Database veroordeelde terroristen en hun daden

Veel van de zes bovengenoemde Europese landen hebben te weinig data over terroristen of te weinig research mogelijkheden voor goede analyses van risico’s, drijfveren en andere kenmerken van terroristen. Dit bemoeilijkt een effectieve Europese aanpak voor de preventie van gewelddadig extremisme en terrorisme. Daarom is een Europese Database van veroordeelde (en overleden) terroristen en hun criminele daden op basis van justitiële stukken (geen open source data) van groot belang. De onderzoeksgroep wordt vergeleken met een controlegroep van geweldsplegers. Zo kan worden nagegaan wat specifieke (contextuele) risico- en beschermende factoren zijn en welke mogelijke subgroepen er zijn. Er wordt ook gekeken naar justitiële interventies. Dat is van belang voor risicomanagement (risico prioritering en risicogerichtheid) en op evidentie gebaseerde rehabilitatie van terroristen.

Er is een internationaal codeboek met scoringsmethodiek ontwikkeld met meer dan 300 criteria en 16 domeinen met demografische gegevens, zoals persoonlijke voorgeschiedenis, psychopathologie, ontwikkelingskenmerken, criminele voorgeschiedenis, delict kenmerken, radicalisering en VERA-2R kenmerken. Dit is opgenomen in een webapplicatie waarmee de onderzoekers uit elk deelnemend Europees land de data kan invoeren. Er wordt zeer strikt omgegaan met data, op basis van een Privacy Impact Assessment die is gemaakt. Het NIFP beheert de Europese Database van terroristen en voert de analyses uit.

Continuering Europese Database van Terroristen

De Europese Database zal als project worden voortgezet nadat de EU-financiering afloopt op 1 oktober 2019. Het project wordt dan gefinancierd door de betreffende landen. De NCTV en het ministerie van Justitie en Veiligheid dragen bij aan de financiering van het Nederlandse en centrale deel van de Database. Dat is van groot belang, allereerst om nog meer data op te kunnen nemen met deelname van andere Europese landen. Ten tweede is zo een monitor functie mogelijk voor justitiële interventies en recidive, ten derde is een betere validatie mogelijk voor de VERA-2R. Ook is betere advisering van Justitie mogelijk door specifieke analyses. Tot slot zal het kunnen leiden tot op evidentie gebaseerde risicoanalyses, risicomanagement en rehabilitatie van terroristen in Europese landen.

Looptijd: oktober 2017 – oktober 2019

Betrokken medewerkers: dr. Nils Duits (projectleider, co-auteur en supervisor-trainer VERA-2R), Daphne Alberda (onderzoeker), Maarten van Leyenhorst (trainer VERA-2R), Adriënne Thijssen (projectsecretaris), Annelies Gottschalk (projectondersteuner)
NIFP partners DARE-project: prof. dr. Andreas Zick (Universiteit Bielefeld, Institut für interdisziplinäre Konflikt- und Gewaltforschung, Duitsland) en Astrid Boelaert, psycholoog (Dienst psychosociale expertise, Directoraat-generaal Penitentiaire Inrichtingen, België)